HỘI MÊ SÁCH
Tải eBooks miễn phí tại https://hoimesach.com 
Nhận eBooks miễn phí qua Zalo: https://zalo.hoimesach.com
Group: https://facebook.com/groups/mesachhoi

TƯ DUY MỞ
Nhà xuất bản Dân Trí
Số 9 - Ngõ 26 - Phố Hoàng Cầu, Q. Đống Đa - TP. Hà Nội
VPGD: Số 278 Tôn Đức Thắng, Q. Đống Đa - TP. Hà Nội
ĐT: (024). 66860751 - (024). 66860753
Email: nxbdantri@gmail.com
Website: nxbdantri.com.vn
Chịu trách nhiệm xuất bản: Bùi Thị Hương
Chịu trách nhiệm nội dung: Lê Quang Khôi
Biên tập: Võ Thị Kim Thanh
Sửa bản in: Hoài Thương
Vẽ bìa: Thu Hiếu
Trình bày: Lê Thư
 
Đối tác liên kết
Công ty cổ phần SBOOKS
Địa chỉ: Số 29 đường số 5, Khu dân cư Vạn Phúc, Phường Hiệp Bình
Phước, Tp. Thủ Đức, TP. HCM.
Hotline: 090 136 0088 - Website: www.sbooks.vn

Facebook: www.facebook.com/sbooks.vn
In 10.000 cuốn, khổ 13 x 20 cm tại Xí nghiệp in Fahasa
Địa chỉ: 744 Trường Chinh, Phường 15, Quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh
In xong và nộp lưu chiểu quý II năm 2023 

"Rèn luyện tư duy mở sẽ mang đến rất nhiều lợi ích khác nhau trong
cuộc sống cũng như công việc của một người. Có thể kể đến như: Mang
đến cái nhìn sâu sắc hơn về cuộc sống. Một người có tư duy mở sẽ không
ngừng tiếp thu những kiến thức, ý tưởng mới. Thông qua đó sẽ nâng cao
hiểu biết về con người, thế giới xung quanh cũng như hoàn thiện bản thân
tốt hơn.
Có cơ hội trải nghiệm nhiều điều mới mẻ. Khi sẵn sàng đón nhận mọi
thứ với tâm thế cởi mở, sẽ có nhiều cơ hội trải nghiệm những điều mới,
vượt qua giới hạn của bản thân và có cuộc sống nhiều màu sắc hơn. Phát
triển bản thân. Giữ tâm trí cởi mở sẽ giúp bạn không ngừng học hỏi, phát
triển bản thân mà không bạn không bận tâm quá nhiều về vấn đề tuổi tác.
Mạnh mẽ về mặt tinh thần. Luôn cởi mở và sẵn sàng đón nhận những điều
mới mẻ có thể giúp bạn trở nên mạnh mẽ, sôi nổi hơn. Lạc quan hơn trong
cuộc sống. Người cởi mở thường ít có suy nghĩ tiêu cực bởi họ luôn không
ngừng tìm hiểu để giải quyết vấn đề mình đang gặp phải thay vì tự kìm hãm
bản thân."
 

LỜI NÓI ĐẦU
Có câu chuyện kể rằng, một thanh niên nọ cho là mình giỏi hơn người
khác và luôn tỏ vẻ kiêu căng, ngạo mạn với đời. Nhưng thời gian trôi đi,
anh ta vẫn giậm chân tại chỗ, sự nghiệp không hề thăng tiến, chuyện tình
cảm thì không đâu vào đâu. Rồi đến một lúc, anh ta cảm thấy bản thân
không thể mãi như vậy và cần phải làm gì đó. Vậy là anh ta tới gặp người
thầy của mình và hỏi:
"Thưa thầy, vì sao kiến thức, kỹ năng của con rất tốt, nhưng con vẫn
mãi giậm chân tại chỗ?"
Người thầy đang rót trà im lặng không nói gì. Một lúc sau các trò đầy,
người thầy vẫn rót, anh ta hốt hoảng nói với thầy: "Nước trà tràn rồi ạ, thầy
đừng rót nữa ạ".
Người thầy lặng lẽ đứng lại rồi nói ôn tồn: "Con thực ra giống như cốc
trà đầy này, vì trong lòng chứa quá nhiều sự tự phụ và nghĩ rằng kiến thức
mà mình có là rất nhiều rồi, cho nên không thu nạp bất cứ kiến thức khác
nào vào cả. Chính vì thế mà con không thể nào thăng tiến được".
Người học trò vỡ òa, rồi rút rít cảm ơn thầy rồi ra về.
Câu chuyện đó dạy chúng ta rằng, nếu không có tinh thần sẵn sàng học
hỏi, đón nhận cái mới thì chúng ta sẽ mãi mãi thụt lùi, thậm chí không thể
tiến xa trên con đường sự nghiệp. Hay nói cách khác, chúng ta cần có một
tư duy mở, để sẵn sàng khác biệt và lập kỳ tích trong cuộc sống.
Nhưng làm thế nào để có được tư duy mở?
Và tư duy mở góp phần vào cuộc sống của chúng ta thế nào?

Khi bạn đọc ra những câu hỏi đó thì cuốn sách này sinh ra để dành cho
bạn.
Cuốn sách được biên soạn dựa trên sự học tập và nghiên cứu tài liệu
trong và ngoài nước cũng như từ những trải nghiệm của bản thân tác giả sẽ
mang lại cho bạn những giá trị hữu ích của tư duy mở, giúp bạn tự tin chinh
phục ước mơ, sẵn sàng đón nhận mọi chướng ngại và luôn nở nụ cười hạnh
phúc. 

 

PHẦN I
BẠN LÀ NGƯỜI THẾ NÀO?
 

 

01
Thế nào là tư duy đóng, tư duy mở? Bạn đang tư
duy như thế nào?
Con người đang sống trong thời đại công nghệ, khi mọi thứ thay đổi
chóng mặt, điều đó đòi hỏi chúng ta phải linh hoạt trong cách tư duy để bắt
kịp xu hướng toàn cầu. Hay nói cách khác, chúng ta cần có một tư duy mở
để đón nhận và khai phá kiến thức mới, bởi nếu chúng ta cứ khăng khăng
giữ định kiến của mình thì sự phát triển sẽ đi vào ngõ cụt. Vậy làm thế nào
để biết được chúng ta đang có loại tư duy nào, đóng hay mở? Và làm thế
nào chúng ta nhận ra được?
Đã có rất nhiều định nghĩa về một khái niệm định danh nào đó, được
các nhà nghiên cứu hoặc những người có kinh nghiệm đúc kết từ xa xưa.
Theo một số nguồn đáng tin cậy, mà chỉ cần một cú click chuột, bạn có
thể thấy được đáp án về hai loại tư duy này như sau:
Tư duy đóng (fixed mindset) là tin trí thông minh có có sẵn nên có
khuynh hướng tránh né thử thách, từ bỏ dễ dàng khi gặp khó khăn, xem
việc nỗ lực là vô ích, xem thường những lời phản biện mặc dù có ích cho
công việc, cảm thấy bị đe dọa với thành công của người khác. Tư duy đóng
còn là dạng tư duy một mực giữ nguyên quan điểm cá nhân và ít khi chấp
nhận quan điểm của người khác. Cho dù thông tin có được thay đổi đi
chăng nữa, với họ những gì họ biết mãi bất biến.
Trái với tư duy đóng, tư duy mở (growth mindset) là tin trí thông
minh có thể phát triển, khuynh hướng của loại tư duy này là chấp nhận thử

thách, nếu thất bại sẽ xem như một bài học, xem nỗ lực là con đường dẫn
đến thành công, học hỏi từ những phê phán, học hỏi và lấy cảm hứng từ
thành công của người khác. Vì vậy, khi bạn có tư duy mở, bạn sẽ thấy sự nỗ
lực là cần thiết và phần thưởng là kiến thức (chứ không phải vì điểm số hay
để qua môn).
Tư duy mở là tư tưởng tích cực, sẵn sàng tiếp thu những ý tưởng, lập
luận và thông tin theo nhiều hướng, có thể khác biệt hoặc mâu thuẫn với
quan điểm vốn có của bạn. Khi sở hữu khả năng này, bạn sẽ có cái nhìn đa
chiều, từ đó dễ dàng nắm bắt vấn đề cũng như đưa ra những giải pháp hiệu
quả. Có được tư duy mở, bạn sẽ mở ra một cánh cửa mới, bước ra khỏi
vùng an toàn của bản thân và tạo ra những điều tuyệt vời nhất.
Nhưng không phải lúc nào chúng ta cũng có thể phân biệt được đâu là
tư duy đóng, đâu là tư duy mở. Để hiểu rõ hai loại tư duy này, các bạn có
thể đọc câu chuyện sau:
Một chàng trai mù đến chơi nhà một người thân, vì lúc anh ta ra về trời
đã tối nên người họ hàng tốt bụng tháo cho anh một chiếc đèn lồng để đi
đường cho tiện. Người họ hàng nói: "Khuya rồi, đường tối, cháu cầm theo
cái đèn lồng đi cho đỡ tối!"
Chàng trai mù nói: "Chú rõ ràng biết cháu mù, còn đưa cho cháu đèn
lồng, chú đang trêu cháu đúng không?"
Người họ hàng nói: "Cháu tư duy như thế là rất hạn hẹp. Đường không
chỉ có mình cháu đi, còn có nhiều người qua lại, cháu cầm đèn lồng, người
khác nhìn thấy cháu, vậy thì họ sẽ không đụng phải cháu".
Chàng trai mù nghe xong gật gù công nhận.
Qua câu chuyện này, chúng ta có thể thấy rằng: Tư duy đóng là tư duy
theo quan điểm cá nhân, tư duy tổng thể là khi bạn đặt mình vào một môi
trường, hoàn cảnh tổng thể để suy nghĩ. Khi tư duy một cách đa chiều, bạn
sẽ thấy mọi vấn đề đều có các khía cạnh khác.

Cụ thể hơn, người có tư duy mở tin rằng chỉ cần họ nỗ lực, thay đổi là
có thể tiến bộ hơn. Họ sẽ vui vẻ chấp nhận thử thách, xem thử thách như cơ
hội để học hỏi được những điều hay cái mới. Khi đối mặt với khó khăn hay
không thành công, người có tư duy mở thường có thái độ: "Cách này không
hiệu quả, vậy mình thử cách khác". Đối với họ, thất bại chỉ là bài học giúp
họ hoàn hảo hơn trên con đường khẳng định bản thân và phát triển sự
nghiệp.
Trái ngược với tư duy mở là tư duy đóng. Những người có kiểu tư duy
này thường khá bảo thủ, chỉ muốn xem xét mọi vấn đề dựa trên quan điểm
của họ mà không chấp nhận tiếp thu các tư tưởng, lối suy nghĩ khác. Điều
này có thể làm cho họ khó khăn khi phải đối mặt thử thách hay những điều
có vẻ như là to lớn quá, bản thân họ không tự xử lý được khiến họ cảm thấy
rất kỳ vọng. Bạn còn nhớ câu chuyện thầy bói xem voi chứ? Mỗi thầy đứng
ở một góc của mình, sờ vào một bộ phận của con voi và cho rằng con voi
giống như bộ phận mà mình chạm vào được, và không biết rằng đó mới chỉ
là một phần của con voi. Nhưng không thầy bói nào chịu thua thầy nào. Tư
duy đóng có thể hiểu là vậy, một chiều và đầy định kiến.
Khi so sánh hai kiểu người có hai kiểu tư duy, bạn sẽ rất dễ dàng phân
biệt. Một người có tư duy mở không chỉ sẵn sàng xem xét quan điểm trái
chiều mà còn luôn dành cho người khác cơ hội để bày tỏ quan điểm, lập
luận riêng một cách tôn trọng ngay cả khi họ không đồng thuận với ý kiến
đó. Một người thì luôn cho mình đúng và không chấp nhận ý kiến trái
chiều.
Tuy vậy, ngay khi bạn cho rằng mình có tư duy khá mở thì cũng sẽ có
một vài đề tài nào đó bạn hơi khắt khe, ví dụ khi bàn luận về những vấn đề
xã hội bạn quan tâm hay yêu thích. Chẳng hạn như khi chúng tôi ngồi nói
chuyện với nhau về món ăn, đứa nào cũng khăng khăng món ăn quê mình là
nhất, đó cũng chính là ẩm thực đích thực... Tôi tin rằng, một lúc nào đó bạn
cũng sẽ như vậy, để cảm xúc và kinh nghiệm cá nhân chi phối ý kiến, quan
điểm của mình.

Từ đó, có thể thấy rõ lợi ích mà tư duy mở mang lại cho chúng ta trên
con đường học tập và phát triển sự nghiệp, cũng như giữ gìn hạnh phúc gia
đình. Có thể kể đến các lợi ích như:
Mang đến cái nhìn sâu sắc hơn về cuộc sống. Một người có
tư duy mở sẽ không ngừng tiếp thu những kiến thức, ý tưởng
mới. Qua đó, nâng cao hiểu biết về con người và thế giới
xung quanh, cũng như hoàn thiện bản thân hơn.
Có cơ hội trải nghiệm nhiều điều mới mẻ. Khi sẵn sàng đón
nhận mọi thứ với tâm thế cởi mở, bạn sẽ có nhiều cơ hội trải
nghiệm những điều mới, vượt qua giới hạn của bản thân, cho
cuộc sống nhiều màu sắc hơn.
Phát triển bản thân. Giữ tâm trí cởi mở giúp bạn không
ngừng học hỏi, phát triển bản thân mà không quá bận tâm tới
những vấn đề khác.
Mạnh mẽ về mặt tinh thần. Luôn cởi mở và sẵn sàng đón
nhận những điều mới mẻ có thể giúp bạn trở nên mạnh mẽ,
sôi nổi hơn.
Lạc quan trong cuộc sống. Người cởi mở thường có từ suy
nghĩ tiêu cực, bởi họ luôn cố gắng tìm hiểu để giải quyết vấn
đề mình gặp phải thay vì tự kìm hãm bản thân.
Vậy làm thế nào để nhận biết được những người có tư duy mở?
Những người có tư duy cởi mở thường có những đặc điểm sau đây:
Họ tò mò muốn nghe cách người khác suy nghĩ.
Họ có khả năng thách thức những quan niệm của chính họ.
Họ không tức giận khi họ sai.

Họ có sự đồng cảm với người khác.
Họ tư duy về những gì người khác đang nghĩ.
Họ khiêm tốn về kiến thức và chuyên môn của bản thân.
Họ muốn lắng nghe những gì người khác nói.
Họ tin rằng ai cũng có quyền chia sẻ niềm tin và suy nghĩ của
họ.
Những yếu tố hình thành tư duy mở của một người:
Tính cách: Sự cởi mở với những điều mới là một trong 5 yếu
tố của tính cách con người (4 yếu tố còn lại gồm: hòa đồng,
tự chủ, bình ổn cảm xúc, hướng ngoại). Nếu bạn nhận thấy
mình có nhiều điểm giống với tư duy mở, ví dụ: sẵn sàng
xem xét những ý tưởng, trải nghiệm mới và luôn tự kiểm
điểm bản thân.
Chuyên môn: Các nghiên cứu chỉ ra rằng, một người khi trở
thành chuyên gia ở lĩnh vực nào đó thường ít cởi mở hơn. Họ
có xu hướng "đóng khung" suy nghĩ của bản thân và cho
rằng mình có nhiều kiến thức và kinh nghiệm ở lĩnh vực đó
hơn. Do đó, họ thường ít chịu tiếp thu ý kiến của người khác.
Thoải mái với sự mơ hồ: Khi đối mặt với những bấp bênh và
mơ hồ trong cuộc sống, con người thường có nhiều cấp độ
thoải mái khác nhau. Người không thoải mái với sự mơ hồ sẽ
thường ít cởi mở hơn bởi vì sự không chắc chắn khiến họ có
xu hướng khó chịu, thậm chí căng thẳng. Vậy nên, họ sẽ duy
trì niềm tin, chối bỏ những ý tưởng khác để duy trì sự đơn
giản, an toàn.
Một số đặc điểm bẩm sinh sẽ quyết định mức độ cởi mở của bạn nhưng
bạn cũng có thể rèn luyện tư duy mở. Sở hữu tư duy mở không chỉ giúp bạn

có nhiều cơ hội phát triển trong công việc mà còn giúp cuộc sống thêm sắc
màu và ý nghĩa hơn. Để làm được điều này, bạn có thể áp dụng những cách
sau:
1. Chống lại những định kiến: Bản thân mỗi người đều có định kiến
trong các vấn đề nhất định. Đây cũng là một trong những nguyên nhân
chính dẫn đến sự bảo thủ, khiến bạn có xu hướng tìm kiếm các thông tin
ủng hộ cho suy nghĩ sẵn có của mình cũng như từ chối tiếp thu ý kiến, tư
tưởng mới. Muốn thay đổi được điều này không phải dễ dàng. Tuy nhiên,
bạn hoàn toàn có thể rèn luyện, điều chỉnh dần bằng cách dành thời gian
xem xét vấn đề một cách toàn diện, cân nhắc nhiều hơn về các khía cạnh
khác thức từ duy của bản thân. Từ đó, dần học cách chống lại những định
kiến, nhằm tiếp thu hiệu quả những tư tưởng mới.
2. Thấu hiểu bản thân: Học cách thấu hiểu bản thân cũng là yếu tố
quan trọng giúp bạn rèn luyện tư duy mở hiệu quả hơn. Ở khía cạnh này,
bạn cần xác định rõ năng lực, kiến thức ở lĩnh vực mình đang tiếp cận thông
qua việc đặt ra những câu hỏi phù hợp. Chẳng hạn như: "Mức độ hiểu biết
của mình về lĩnh vực này là bao nhiêu?", "Nguồn thông tin này có đáng tin
cậy không?", "Bạn đã xem xét các khía cạnh khác chưa?", "Liệu có bất kỳ
định kiến nào tác động đến suy nghĩ của bạn không?"... Thông qua đó, bạn
sẽ xác định rõ hơn nhu cầu mở mang hiểu biết của bản thân, để tiếp cận
thông tin mới theo cách cởi mở nhất có thể.
3. Không vội vàng: Thông thường, bản năng của con người sẽ tìm
những lý lẽ để chống đối lại điều mình không đồng ý thay vì lắng nghe và
xem xét từ nhiều khía cạnh. Những phản ứng nóng vội này chính là biểu
hiện rõ ràng nhất của tính bảo thủ, khiến bạn mất đi cơ hội tiếp cận những
tư tưởng mới. Do đó, trước bất kỳ vấn đề nào bạn thân thấy vướng mắc, hãy
dành chút thời gian suy nghĩ, tìm hiểu trước khi phản biện cũng như sẵn
sàng chấp nhận những giới hạn của bản thân. Như vậy, bạn mới có thể rèn
luyện tư duy mở một cách hiệu quả.

4. Khiêm tốn: Ngay cả khi bạn đang là chuyên gia trong một lĩnh vực
nào đó thì bản thân bạn vẫn sẽ có những giới hạn nhất định. Đặc biệt khi
một người có niềm tin rằng mình đã nắm được tất cả những gì cần biết thì
sẽ ít có nhu cầu tiếp thu những tư tưởng, thông tin mới. Chính vì vậy, rèn
luyện sự khiêm tốn sẽ giúp bạn có cơ hội nhận ra những khiếm khuyết của
bản thân, tích cực học hỏi những kiến thức và kinh nghiệm từ thế giới xung
quanh.
5. Có thái độ linh hoạt: Trong cuộc sống, mỗi cá nhân đều sẽ có thể
gặp phải khó khăn hay mọi việc không như ý. Điều bạn cần làm là linh hoạt
các cách giải quyết và tiếp tục bước đi thay vì phàn nàn và xuống tinh thần.
Hãy coi khó khăn, thất bại đó là một cơ hội để phát triển giúp bạn tiến bộ
hơn trong mọi hoàn cảnh.

02
Đâu là con người bạn muốn trở thành?
Ước mơ hồi bé của bạn là gì? Bạn muốn trở thành phi công, cảnh sát,
hay muốn làm thầy giáo, cô giáo? Có lẽ hồi bé ai cũng muốn mình trở thành
một hình tượng nào đó, nhưng rồi lớn lên lại quên đi mất. Hoặc lại theo
đuổi một hình tượng khác và nghĩ hợp với mình hơn. Khi đó, xảy ra hai
trường hợp: Không biết liệu bản thân có bình thường hay không, hoặc sẽ
làm theo một ai đó mà bạn nghĩ rằng bản thân mình cũng giống thế.
Dưới đây là cách để bạn có thể thay đổi bản thân mà không cần gượng
ép.
Đánh giá tình trạng hiện tại
Trước hết, chúng ta bắt đầu bằng cách xác định mình là ai - không phải
là người mà chúng ta muốn trở thành - mà là chính con người ở hiện tại:
thói quen, sở thích, ưu điểm, nhược điểm, nơi nào hay thường xuyên lui tới,
tính cách, sức khỏe, bạn bè, gia đình, công việc, thu nhập, tình hình tài
chính...
Hãy lấy một mảnh giấy và viết tất cả những điều này xuống, chi tiết
từng khía cạnh. Đây chính là hồ sơ của bạn. Đây chính là bạn. Bạn không
cần phải trình bày điều này với bất kỳ ai. Chỉ cần viết lên các trang giấy và
kết quả sẽ khiến bạn ngạc nhiên!
Chúng ta thường nhìn nhận bản thân mình tốt hơn hoặc xấu hơn so với
thực tế. Thông qua bài tập này, bạn sẽ hiểu được bản thân mình theo góc
nhìn của người thứ ba mà không thiên vị. Hãy dành khoảng 2-3 ngày để

làm việc này. Bạn chỉ cần động não và viết ra bất cứ điều gì xuất hiện trong
tâm trí.
Sáng tạo cá nhân
Bây giờ, hãy sắp xếp những gì bạn đã viết thành các phần. Viết những
phần này xuống một tờ giấy trắng khác và để nó qua một bên. Hãy suy nghĩ
sâu sắc về người mà bạn muốn trở thành. Bài tập đầu tiên là phân tích, còn
bài tập này là sáng tạo. Đừng viết ra những điều bạn biết chắc sẽ đạt được
như thức dậy lúc 5 giờ sáng hoặc bất kỳ hoạt động nào. Không, đó không
phải là điều bạn cần phải làm, đó chỉ là những hoạt động khi b
Hãy tập trung vào các hoạt động, bạn sẽ giới hạn bản thân theo nhiều
cách khác. Để thay đổi vĩnh viễn, bạn cần phải thay đổi chính con người
bạn.
Ví dụ: Bạn muốn trở thành một doanh nhân thành đạt. Mọi người
thường làm gì? Họ tham gia các lớp học, thử một số ý tưởng, kết nối với
những người cùng chí hướng, v.v... Không nghĩ ngợi gì, tất cả những điều
này đều tốt nhưng vẫn chỉ là hành động.
Hãy quay trở lại với bài tập. Lúc này, bạn đã có một hồ sơ rõ ràng và
chi tiết về người mà bạn muốn trở thành. Càng áp dụng nhiều đặc điểm của
người đó thì càng tốt cho bạn. Hãy là người mà bạn muốn trở thành. Các
hành động sẽ là sản phẩm phụ của việc chuyển đổi: bạn sẽ tự động thức dậy
lúc 5 giờ sáng, bạn sẽ thích dậy sớm và rất khó để ngủ dậy muộn, bởi vì đó:
không phải là bạn nữa.

03
Thay đổi tư duy, hành động và cảm xúc theo cách
mà bạn muốn
Có thể bạn đang gặp khó khăn, hoặc đang gặp những chuyện không ai
ngờ đến, hoặc đã rất nỗ lực nhưng vẫn gặp nhiều thất bại. Điều đó có phải
do bạn thiếu may mắn không? Chắc chắn, nhưng bạn có biết may mắn chỉ
đến khi bạn thật sự nỗ lực, nỗ lực nhưng phải là nỗ lực đúng, nghĩa là nỗ
lực có tư duy.
Đừng đi theo lối mòn, hãy thay đổi cách thức tiếp cận vấn đề để vượt
qua khó khăn. Và muốn như vậy, bạn cần học hỏi mỗi ngày.
Helen Keller từng nói: "Con người không thích suy nghĩ. Bởi nếu suy
nghĩ, họ phải đưa ra kết luận. Mà kết luận không phải lúc nào cũng dễ chấp
nhận".
Nhưng James Allen cũng nói: "Luật thu hoạch là gặt hái nhiều hơn
gieo hạt. Gieo một hành động và bạn gặt một thói quen. Gieo một thói quen
và bạn gặt tính cách. Gieo một tính cách và bạn gặt vận mệnh".
Dưới đây là 7 cách tư duy giúp bạn thay đổi cuộc đời, chỉ cần bạn sẵn
sàng hành động.
Nghĩ lớn và bắt tay làm từ điều nhỏ nhất
Bạn muốn xây dựng một công ty lớn, kiếm cả triệu đô, hay thay đổi
cuộc sống của mọi người, đóng góp cho thế giới? Đừng bao giờ để bất kỳ

điều gì giới hạn suy nghĩ của bạn. Bởi vì, bạn chưa có gì trong tay nên đừng
ngại hoài bão.
Hãy bắt tay vào hành động ngay từ những điều nhỏ nhất một cách cẩn
trọng để thực hiện hoài bão của mình. Mọi thành quả bạn có được sẽ tích
lũy dần và bồi đắp cho mục tiêu lớn hơn. Nhưng khi bạn không dám đặt
mục tiêu lớn, không dám hoài bão, kết quả bạn nhận được luôn là tầm
thường.
Xây dựng mối quan hệ trên nền tảng vững chắc
Nhiều người cố chịu đựng những mối quan hệ tồi tệ bởi các lý do: tiền
bạc, sợ cô đơn, cần sự chú ý. Nếu nhận thấy đó là mối quan hệ độc hại và
không thể cải thiện dù bạn đã cố gắng nhiều lần thì đã đến lúc bạn nên thay
đổi.
Nền tảng của các mối quan hệ nên dựa trên tình yêu, sự tôn trọng, sự
hỗ trợ, tin tưởng, kiên nhẫn, chia sẻ cả tiếng cười và nỗi buồn.
Hãy nhớ rằng không có gì là miễn phí
Cho dù xoay xở theo cách nào, bạn vẫn luôn phải đánh đổi thời gian,
tiền bạc hoặc tài nguyên khác cho những thứ bạn muốn có. Cuộc sống cũng
giống như kinh doanh. Những người thông minh sử dụng nỗ lực của họ một
cách khôn ngoan và không bao giờ lãng phí tài nguyên.
Đừng sợ đưa ra quyết định
Bạn có thể nghĩ rằng việc không đưa ra quyết định sẽ không gây hại gì,
nhưng đó là sai lầm. Điều tồi tệ nhất khi không đưa ra quyết định là bạn sẽ
chẳng thể "nhúc nhích".
Chờ đợi, trì hoãn, nghi ngờ, suy nghĩ quá nhiều... tất cả đều không đem
lại lợi ích gì. Hãy chắc chắn khi lựa chọn quyết định và hành động, khi bạn
đưa ra quyết định sai, hãy thẳng thắn thừa nhận và làm lại từ đầu.

Muốn tự tin hơn, trước tiên hãy cải thiện kỹ năng của bạn
Nếu bạn không tin vào chính mình thì đừng cố gắng tìm kiếm niềm tin
cho bản thân trong các bài báo, cuốn sách hay video phát triển bản thân.
Bạn chỉ có thể cải thiện sự tự tin của mình bằng cách trở nên giỏi hơn về
một lĩnh vực nào đó. Và cách duy nhất giúp bạn là học, thực hành và nhìn
nhận những kết quả đạt được. Việc đó có thể diễn ra trong khoảng thời gian
dài và sự tự tin của bạn sẽ tăng lên mỗi ngày.
Đừng tin tất cả những điều bạn thấy
Chúng ta sống trong thế giới mà mọi người đều muốn bản thân là
người nổi bật nhất. Ai cũng muốn nổi tiếng và xuất hiện trước đám đông
một cách hoàn hảo. Vì vậy, đừng hoàn toàn tin vào những câu chuyện thành
công mà bạn đang nghe thấy, đọc được trên các phương tiện truyền thông.
Những YouTuber nổi tiếng, người mẫu trên Instagram, doanh nhân bạc tỷ
đều có vẻ hoàn hảo. Nhưng đó chỉ là vẻ bề ngoài mà họ muốn thể hiện cho
bạn thấy.
Đừng quá đa nghi, cũng đừng để vẻ hào ngoáng bên ngoài đánh lừa
bạn.
Bạn là người quyết định niềm vui của chính bạn
Bạn chính là người kiểm soát suy nghĩ của bản thân. Điều đó có nghĩa
rằng bạn là người quyết định cuộc sống của mình sẽ diễn ra như thế nào.
Nếu bạn cảm thấy chán nản, buồn bã, thất vọng, thì tất cả cũng đều do bạn.
Nhiều người luôn nghĩ rằng họ sẽ hạnh phúc khi giàu có, sở hữu nhà
lầu xe sang. Nhưng họ đã sai. Cuộc sống có hạnh phúc hay không bắt
nguồn từ chính cách tư duy và hành động của mỗi người. Khi cải thiện
được cách suy nghĩ, dù không có nhà cao cửa rộng, bạn cũng sẽ hạnh phúc.
 

04
Bạn thông minh hơn bạn nghĩ nhiều
Cá bơi dưới nước, khỉ leo trên cây. Mỗi người có một khả năng khác
nhau, cá không leo cây được, khỉ không bơi được, không có nghĩa là cá ngu
dốt, khỉ kém cỏi... mà vì không phải ai cũng có thể biết hết mọi thứ.
"Tất cả mọi người đều là thiên tài. Nhưng nếu bạn đánh giá một con cá
qua khả năng leo cây của nó, thì con cá sẽ sống cả đời mà tin rằng nó ngu
ngốc".
Bạn hãy tin như vậy đi, vì đó chắc chắn là sự thật.
Bạn bè tôi, những người 10 điểm ngày xưa, giờ kiếm tiền không bằng
những bạn học sinh cá biệt. Vì sao? Vì kinh doanh thực sự là một lĩnh vực
không đo điểm 10 quyết định.
Chính vì thế, có một điều mới mẻ dành cho bạn là những thông tin về
trí thông minh chúng tôi tổng hợp được từ các nguồn uy tín:
Giáo sư Howard Gardner đến từ Đại học Harvard là người đầu tiên đưa
ra học thuyết Đa trí thông minh (Multiple Intelligences) trong cuốn sách nổi
tiếng của mình: Frames of Mind (1983). Ông cảm thấy bất bình khi tất cả
mọi người đều đánh giá quá cao trí thông minh logic - IQ. Họ tin rằng một
người sẽ đạt được mức độ phát triển cao nhất của tư duy khi sở hữu chỉ số
IQ cao và có thể trở thành một nhà khoa học. Điều này thực sự giới hạn khả
năng của một số người bởi họ không khớp với tiêu chuẩn thành công này.
Bên cạnh đó, Gardner cảm thấy ngạc nhiên khi các yếu tố liên quan tới
nghệ thuật hoàn toàn bị bỏ qua và xem nhẹ. Ông cũng nhận thấy người sở

hữu chỉ số IQ cao được cho là "thông minh" (intelligent), còn những người
có tài năng nghệ thuật hay các tài năng khác lại được coi là "có năng khiếu"
(talent).
Không hài lòng với sự phân biệt trên, Gardner đã nghiên cứu và phát
triển học thuyết của mình, từ đó đưa ra các loại hình trí thông minh khác
nhau. Ông cho rằng các trí thông minh không hoạt động độc lập mà có sự
kết hợp, và tất cả chúng ta đều có ưu thế ở không chỉ một mà là một vài loại
trí thông minh nhất định. Gardner cũng nhấn mạnh các yếu tố như di truyền,
môi trường và văn hóa sẽ quyết định cách thức mà các loại trí thông minh
này kết hợp với nhau, cũng như cách phát triển các trí thông minh tới mức
độ cao nhất. Sau này, học thuyết của Gardner tiếp tục được nghiên cứu
thêm và mở rộng, cho tới nay đã có tổng cộng 9 loại trí thông minh. 9 loại
thông minh đó được ông nêu ra cụ thể như sau:
Trí thông minh Ngôn ngữ (Linguistic Intelligence - Word Smart)
Đặc điểm: Đây là khả năng suy nghĩ bằng từ vựng và sử
dụng ngôn ngữ (nói hoặc viết) một cách đa dạng, linh hoạt để
bày tỏ, biểu lộ các ý tưởng, thông điệp với ý nghĩa phức tạp.
Có thế mạnh về: Đọc; Viết; Kể chuyện; Ghi nhớ; Suy nghĩ
bằng ngôn từ; Chơi chữ.
Học tập tốt nhất qua việc Đọc, Nghe giảng và Nhìn từ ngữ,
Nói, Viết, Thảo luận và Phản biện.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Biên tập viên; Phiên dịch viên; Nhà diễn thuyết; Chính trị
gia; Giảng viên/Giáo viên; Nhà báo; Phóng viên; Nhà
văn/Nhà thơ; Diễn viên; Nhà sử học...
Trí thông minh Logic - Toán học (Logical-Mathematical
Intelligence - Number/Reasoning Smart)

Đặc điểm: Bạn cảm thấy mình bị hấp dẫn bởi các vấn đề toán
học, hoặc các trò chơi chiến thuật hay các thí nghiệm? Nếu
vậy thì có thể bạn sở hữu trí thông minh logic - toán học khả năng thực hiện các phép tính toán, ước lượng, cân nhắc
các khả năng và giả thuyết, cũng như tư duy logic. Đây cũng
là trí thông minh gắn liền với cách nhìn nhận truyền thống về
IQ nói chung, thường xuất hiện trong các ngành nghề được
xã hội tôn trọng như: nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giáo sư,
bác sĩ, luật sư, dược sĩ...
Có thế mạnh về: Toán học; Tư duy logic; Lập luận; Giải
quyết vấn đề; Nghiên cứu; Thí nghiệm.
Học tập tốt nhất khi nhận diện các khuôn mẫu và mối quan
hệ, mối liên hệ, phân loại và tổ chức thông tin, làm việc với
các vấn đề trừu tượng.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Kế toán/Kiểm toán viên; Nhà phân tích hệ thống; Lập trình
viên; Nhà kinh tế học; Kỹ sư; Luật sư; Nhà toán học; Dược
sĩ; Nhà vật lý học; Bác sĩ; Nhà nghiên cứu; Nhà thống kê;
Thám tử...
Trí thông minh Nội tâm (Intrapersonal Intelligence - Self-smart)
Đặc điểm: Đây là năng lực của bạn trong việc tự thấu hiểu
bản thân, nhận thức một cách rõ ràng những suy nghĩ, cảm
nhận, đặc điểm của mình và sử dụng những kiến thức này để
lên kế hoạch và định hướng cho cuộc đời. Sự tự nhận thức là
một kỹ năng quan trọng với tất cả mọi người, tuy nhiên
người sở hữu trí thông minh nội tâm có khả năng tự nhiên
trong việc kết nối với cảm xúc và những trải nghiệm bên
trong họ.

Có thế mạnh về: Hiểu bản thân (tự nhận thức); Nhận ra các
thế mạnh, ưu điểm và nhược điểm; Đặt mục tiêu; Làm việc
độc lập; Theo đuổi sở thích cá nhân.
Học tập tốt nhất khi làm việc một mình, thực hiện các dự án
cá nhân, được tự chủ về mặt thời gian, có không gian riêng
tư.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Nhà tâm lý học; Nhà triết học; Nhà văn; Nhà thần học; Nhà
tư vấn nghề nghiệp; Nhà cố vấn; Nhà tội phạm học; Nhà khởi
nghiệp...
Trí thông minh Thiên nhiên (Naturalist Intelligence - Nature
Smart)
Đặc điểm: Đây là khả năng phân biệt, phân loại các sinh vật
sống trong tự nhiên (cây cối, động vật, côn trùng) cũng như
sự nhạy cảm đối với các yếu tố khác trong thế giới tự nhiên
(mây, thời tiết, đất, đá...).
Có thế mạnh về: Thấu hiểu thiên nhiên; Nhận biết và Phân
loại các loài động vật và thực vật.
Học tập tốt nhất khi làm việc trong môi trường thiên nhiên,
khám phá các thế giới tự nhiên, học hỏi về cây cối, động vật
và các hiện tượng thiên nhiên.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Phi hành gia; Nhà sinh vật học; Nhà động vật học; Nhà bảo
tồn thiên nhiên; Người làm vườn; Nhà nông nghiệp; Nhà
huấn luyện động vật; Nhà địa chất học; Nhà sinh thái học;
Bác sĩ thú y; Nhiếp ảnh gia thiên nhiên/động vật...
Trí thông minh Âm nhạc (Musical Intelligence - Music Smart)

Đặc điểm: Đây là khả năng nhận ra các âm điệu, nhịp phách,
thanh sắc, âm vực, cao độ và tông của âm thanh. Khả năng
này cho phép bạn sáng tạo, sản xuất và cảm nhận âm nhạc,
âm thanh.
Có thế mạnh về: Ca hát hoặc Chơi nhạc cụ; Cảm nhận âm
thanh; Ghi nhớ nhịp điệu, giai điệu.
Học tập tốt nhất qua các nhịp điệu, giai điệu, lời hát, nghe
nhạc.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Nhà trình diễn; Nhà soạn nhạc; Nhà phê bình âm nhạc; Nhà
sản xuất âm nhạc; Nhà trị liệu âm thanh; Nhà sáng tác; Ca sĩ;
Nhà trị liệu ngôn ngữ; Nhạc sĩ; Giảng viên thanh nhạc…
Trí thông minh Tương tác (Interpersonal Intelligence - People
Smart)
Đặc điểm: Đây là khả năng bao gồm sự giao tiếp hiệu quả
bằng ngôn từ hoặc phi ngôn từ, khả năng chú ý tới sự khác
biệt giữa những cá nhân khác nhau, và sự nhạy cảm đối với
cảm xúc và thái độ của những người xung quanh.
Có thế mạnh về: Thấu hiểu những người xung quanh; Giao
tiếp; Tổ chức; Lãnh đạo; Giải quyết mâu thuẫn.
Học tập tốt nhất qua việc chia sẻ, thảo luận, hợp tác, kết nối,
phỏng vấn.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Nhà ngoại giao; Nhà lãnh đạo; Nhà quản lý; Luật sư; Thư ký;
Nhân viên công tác xã hội; Nhân viên bán hàng; Lễ tân; Nhà
tham vấn tâm lý; Nhân viên chăm sóc trẻ em; Huấn luyện
viên...

Trí thông minh Vận động (Bodily-Kinesthetic Intelligence - Body
Smart)
Đặc điểm: Đây là khả năng điều khiển, sử dụng đồ vật và kết
hợp nhiều kỹ thuật vận động khác nhau của cơ thể. Khi một
cầu thủ bóng đá thể hiện một cú sút bóng ngoạn mục hay một
diễn viên múa biểu diễn một cách nhẹ nhàng động tác nhào
lộn, thì có thể nói rằng họ sở hữu loại trí thông minh này. Họ
có thể không có khả năng xác định được tính chất vật lý, toán
học trong những hành động của mình, nhưng sự điều phối
mang tính bẩm sinh giữa não bộ và cơ thể của họ đã thay thế
các khả năng trên.
Có thế mạnh về: Các hoạt động thể chất; Nhảy múa; Biểu
diễn; Sử dụng dụng cụ; Chơi thể thao.
Học tập tốt nhất qua việc thực hành, di chuyển, ghi nhớ kiến
thức thông qua các chuyển động của cơ thể.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Vận động viên; Diễn viên múa; Thợ cơ khí; Diễn viên; Thợ
thủ công; Thợ mộc; Thợ xây dựng; Lính cứu hỏa; Nhà trị liệu
vận động; Cảnh sát biệt động; Y tá - Điều dưỡng...
Trí thông minh Không gian (Spatial Intelligence - Picture Smart)
Đặc điểm: Đây là khả năng suy nghĩ trong không gian ba
chiều, bao gồm khả năng tưởng tượng hình ảnh, khả năng lập
luận trong không gian, điều khiển hình ảnh, các kỹ thuật đồ
họa, nghệ thuật và trí tưởng tượng phong phú.
Có thế mạnh về: Đọc; Nhớ bản đồ, biểu đồ; Vẽ; Tưởng
tượng; Thiết kế; Tư duy hình ảnh.

Học tập tốt nhất qua các hình ảnh và màu sắc, vẽ, hình dung,
tưởng tượng.
Một số nghề nghiệp điển hình sử dụng trí thông minh này:
Họa sĩ; Kiến trúc sư; Nhà thiết kế đồ họa; Kỹ sư; Nhà thiết
kế thời trang; Nhà thiết kế nội thất; Nhiếp ảnh gia; Phi công;
Thợ điêu khắc; Nhà lên kế hoạch chiến lược; Nhân viên địa
trắc; Lái xe tải; Nhà thiết kế đô thị...
Trí thông minh Triết học (Existential Intelligence - Spirit Smart)
Đặc điểm: Đây là loại trí thông minh không xuất hiện trong
công trình ban đầu của Gardner mà mới được bổ sung gần
đây. Trí thông minh này là khả năng nhạy cảm, nhận thức và
trả lời các câu hỏi sâu sắc về sự tồn ...