Giới Thiệu Ứng Dụng Tbooks
TBooks – Ứng Dụng Giúp Bạn Download, Lưu Trữ Ebook và tạo
thư viện Ebook online riêng mình.
Website: Tbooks.Cloud
Ebooks Kindle tải trực tiếp: Thư Viện Kindle
List Sách Tbooks: Link
Đây Là Ứng Dụng Giúp Bạn Lưu Trữ Ebook và tạo thư viện riêng
mình, Tbooks Cloud giúp các bạn dùng kindle, Android, Iphone,
Windows có thể tải ebook từ internet dẽ dàng, ngoài ra bạn
còn có thể tạo một thư viện riêng cho mình trên ứng dụng từ
nay cần gì bạn có thể tải về nhanh chóng không cần chép vào
máy nặng máy, tốn pin máy đọc sách, không còn nổi lo mất
ebook vì tất cả ebook lưu trên cloud.
Ưu điểm TBooks so với App ebook, sách khác thị trường:

– Upload file ebook tới 100mb
– Tạo thư viện ebook cá nhân, có thể chia sẽ bạn bè.
– Kho data lớn 50.000 ebook nhiều thể loại, có thể nói kho
ebook lớn nhất Việt Nam cập nhật thêm mỗi ngày
– Tải trực tiếp click là download ngay không cần chờ đợi
– Giao diện đơn giản chỉ có hiển thị bìa sách và tìm kiếm.
– Nhiều định dạng file Azw3/Epub/Pdf/Mobi phù hợp cho tất
cả thiết bị
– Giao diện nhiều thiết bị điện thoại, ipad, ngay cả máy đọc
sách như kindle luôn nhé, này đảm bảo chỉ Tbooks Cloud mình
là thân thiện nhất theo mình biết.
-Sử dụng cloud server riêng, tự mình setup chứa ebook
-Tự động backup dữ liệu mỗi ngày tránh sự cố mất data
-Có ứng dụng cho điện thoại Android. Phiên bản web app cho
Ios, máy đọc sách kindle
-Tham gia group cộng đồng chia sẽ ebook hay
Link https://www.facebook.com/groups/tbooksgroup

Học hiệu quả vừa thú vị vừa có phương pháp.

—— Feynman

Lời nói đầu

Chúng ta thường bối rối: tại sao phải tốn rất nhiều công sức,
học rất nhiều thứ một cách nghiêm túc, nhưng tôi không thể nhớ
hoặc không thể sử dụng chúng? Nói cách khác, đôi khi chúng ta
thu được "hiệu quả thấp" từ việc học "tốn nhiều công sức". Điều
này thật đáng thất vọng.
Lấy ví dụ về đầu tư tài chính. Gần đây, một người bạn của tôi
muốn đầu tư vào thị trường chứng khoán, đã mua một đống sách
chuyên ngành về lĩnh vực này để tự học, thực sự đã hiểu được
nhiều quy tắc đầu tư và kỹ thuật giao dịch. Anh ấy rất tự tin thực
hành, nhưng sau một thời gian, anh ấy phát hiện ra rằng không
phải kiến thức anh ấy học được có vấn đề, mà là cách anh ấy áp
dụng không đúng. Anh ấy dường như hiểu mọi thứ, nhưng khi
thực hành lại rất lộn xộn; anh ấy học rất nhiều, nhưng dường như
lại chẳng học được gì.
Quyển sách này dạy sai hay tôi học sai? Vấn đề nằm ở đâu?
Anh ta bối rối, “Nếu kiến thức không thể áp dụng được thì học để

làm gì?”
Tương tự như vậy với suy nghĩ của một số học sinh tôi từng
dạy. Họ đã học rất chăm chỉ, tiếp thu rất nhiều kiến thức trong và
ngoài lớp, nhưng những gì học được có vẻ vô dụng. Một học sinh
đã ví von rằng: "Học nhiều như thế, nhưng vừa áp dụng thực tế là
'chết yểu' ngay, thật sự chẳng khác gì mọt sách". Điều này khiến
tôi liên tưởng đến những đám mây bồng bềnh trên bầu trời, đẹp
đẽ và làm say đắm lòng người, nhưng mãi mãi không thể biến
thành vật thể hữu hình trong tay chúng ta. Một số kết quả học tập
cũng giống như việc ta tự tạo ra những "đám mây trên trời" vô
dụng đó vậy.
Vì chúng ta phần lớn đều sử dụng phương pháp truyền thống
để học tập, do đó chỉ có được "kiến thức trên giấy" bao gồm chữ
viết và con số, chỉ là hiệu quả kỹ thuật, không được não bộ xử lý
sâu và chuyển đổi thành trí tuệ hay kỹ năng của riêng mình một
cách thành công, thiếu hiệu quả nhận thức. Có nghĩa là, mặc dù đã
trải qua quá trình học tập, tích lũy được kiến thức, nhưng vẫn
không có khả năng đưa ra (áp dụng) những kiến thức này.
Nguyên lý này không chỉ áp dụng cho việc đọc thông thường
mà còn áp dụng cho các hình thức học tập phức tạp hơn như đào
tạo nghề, bồi dưỡng nâng cao và tập thể nhóm nạp năng lượng.
Rời khỏi trường học, bạn sẽ nhận ra rằng kiểu học “học mà không

dùng” này diễn ra rất phổ biến, phần lớn thời gian học chỉ là lãng
phí.
Một lý do nữa là "học thụ động". Chẳng hạn như ở trường,
học sinh học kiến thức một cách thụ động theo sự sắp xếp và thúc
giục của giáo viên. Để đối phó với kỳ thi, học sinh học thuộc lòng
một cách máy móc, làm bài tập, chạy đua với thời gian, thực hiện
nhiều bài huấn luyện củng cố, rất nhiều kiến thức không có thời
gian để xử lý sâu đã được mang ra kiểm tra tại phòng thi. Học thụ
động với cường độ cao giúp tăng lượng kiến thức tích lũy của mọi
người trong thời gian ngắn, phản ánh rất tốt vào điểm thi. Nhưng
về mặt ứng dụng kiến thức thực tế vẫn còn ở giai đoạn sơ cấp. Vì
vậy, những người trẻ mới ra trường mặc dù có kiến thức uyên bác
nhưng trong thực tế lại không biết bắt đầu từ đâu, phải mất rất
nhiều thời gian, trả giá rất lớn mới có thể chuyển hóa những gì
mình học được thành năng lực làm việc.

Phương pháp học tập hiệu quả "Kỹ thuật Feynman"

Nhà vật lý Feynman đã có những thành tựu học thuật đủ để
ghi tên vào sử sách, và ông cũng được biết đến rộng rãi và được
ca ngợi vì phương pháp giảng dạy độc đáo của mình. Khi giảng vật
lý ở trường đại học, ông luôn có thể trình bày những lý thuyết

chuyên ngành phức tạp một cách dễ hiểu, bất kể khái niệm trừu
tượng, khó hiểu đến đâu, ông đều có thể diễn đạt bằng những ví
dụ rất thực tế, dí dỏm và không hề khô khan. Học sinh thích thú
với các bài giảng của ông. Sau đó, ngày càng nhiều người áp dụng
phương pháp học tập này của ông, cuối cùng hình thành nên
“Phương pháp học Feynman” mà mọi người vẫn biết.
Điểm cốt lõi của nó là - khi bạn chuẩn bị học một kiến thức
mới, hãy đứng vào lập trường của người truyền đạt, giả sử rằng
bạn phải giảng giải kiến thức này cho người khác. Khi đó, bạn chắc
chắn phải dùng ngôn từ cô đọng, rõ ràng và dễ hiểu nhất để người
ngoài ngành cũng có thể hiểu được. Feynman nói: "Tốt nhất là trẻ
em mới vài tuổi cũng có thể hiểu được những gì bạn nói". Vì vậy,
ông đã xây dựng một quy trình đơn giản và dễ thực hiện:
Đầu tiên, xác định mục tiêu học tập của bạn. Tìm và liệt kê
những kiến thức bạn muốn tìm hiểu, có thể là một cuốn sách, một
kỹ thuật, thậm chí là bất kỳ lĩnh vực và sự vật nào bạn có thể
tưởng tượng ra.
Thứ hai, hãy hiểu đối tượng bạn muốn học. Về mục tiêu này,
hãy chuẩn bị và lọc thông tin liên quan, chọn những nguồn thông
tin đáng tin cậy và nhiều góc nhìn, sau đó sắp xếp và tổng hợp có
hệ thống nội dung này.

Thứ ba, lấy dạy thay học, dùng đầu ra thay đầu vào. Mô
phỏng một bối cảnh truyền đạt, dùng ngôn ngữ của bản thân để
giảng kiến thức cho người khác, dùng để kiểm tra bản thân đã
nắm vững kiến thức chưa.
Thứ tư, hãy xem xét lại và suy ngẫm. Đối với những kiến thức
gặp trở ngại, mơ hồ và có nhiều nghi vấn, hãy học lại, xem xét và
suy ngẫm. Nếu cần thiết, bạn có thể củng cố lại và tiến hành diễn
giải lại một lần nữa.
Thứ năm, thực hiện sự đơn giản hóa và hấp thụ kiến thức.
Cuối cùng, thông qua sự đơn giản hóa và tích hợp có chủ đích,
thực hiện nội tâm hóa và áp dụng hiệu quả các kiến thức này.
Nhờ năm bước này, chúng ta có thể dễ dàng đạt được tỷ lệ ghi
nhớ nội dung cao nhất, tăng cường hiệu quả học tập, giúp mình
đạt được mục đích học tập và truyền đạt kiến thức một cách suôn
sẻ. Trong cuốn sách này, chúng ta sẽ giải thích toàn diện các điểm
chính, nguyên tắc và bối cảnh áp dụng của năm bước này dựa trên
tư tưởng học tập của Feynman và kinh nghiệm giảng dạy của ông.
Trong cuốn sách này, tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của sự
liên kết giữa việc học và áp dụng, bởi vì kiến thức không thể hiện
ra bên ngoài thì không thể gọi là đã học được. Đây là một trong
những điều tôi mong muốn ở học sinh, độc giả và những người trẻ

tuổi của mình: thông qua việc đọc cuốn sách này, học tư duy
Feynman, để chúng ta có được khả năng ứng dụng kiến thức tuyệt
vời, có thể truyền tải kiến thức, sáng tạo kiến thức và sử dụng kiến
thức để thay đổi thế giới.

Mục đích của việc học là đầu ra

Trong cuốn sách này, bạn sẽ thấy Kỹ thuật học tập Feynman
cũng là sự trở về với "bản chất của việc học", đồng thời là một sự
thay đổi hoàn toàn đối với cách suy nghĩ và phân tích của chúng
ta. Chúng ta biết rằng phần lớn việc học của mọi người là để hiểu
một điều mới mẻ hoặc hiểu sâu một phát minh mới. Nhưng những
điều mới mẻ không phải tự nhiên xuất hiện từ hư không mà được
xây dựng trên nền tảng của rất nhiều thứ cũ. Giống như một
nguyên lý vật lý: Vật chất không thể tự nhiên xuất hiện hoặc tự
nhiên biến mất. Kiến thức cũng vậy. Bộ não của chúng ta liên kết,
ghép nối các thông tin hoặc kiến thức cũ lại với nhau, tạo thành
các khái niệm, lý thuyết và thông tin mới, sau đó truyền đến các
bộ phận chịu trách nhiệm về trí nhớ và hành động, chuyển hóa
thành những thành quả hoặc kiến thức cụ thể.
Bộ não liên tưởng theo cách này tạo ra hai cách học đã ăn sâu
vào tiềm thức:

Thứ nhất, não bộ càng quen thuộc với khái niệm nào thì càng
thích. "Liên quan" là nguyên tắc chính trong học tập và trí nhớ của
não bộ. Giống như bàn ăn sẽ khiến não bộ liên tưởng đến việc ăn
uống và nhà bếp, chứ không phải thẻ xe buýt và nhà máy khai
thác gỗ, chiếc váy đẹp sẽ khiến não bộ liên tưởng đến phụ nữ đẹp
và tình yêu, chứ không phải hộp giấy và chìa khóa. Não bộ tạo ra
mối liên hệ giữa những đồ vật có liên quan nhất, tạo ra mạng lưới
kiến thức từ những thông tin cũ.
Thứ hai, não bộ có khả năng thiết lập mối liên hệ giữa các
khái niệm khác nhau.
Đây là chức năng sáng tạo bẩm sinh của chúng ta. Bộ não sẽ
so sánh mọi thứ có thể so sánh để đưa ra một lời giải thích hợp lý.
Ví dụ, khi nhìn thấy bàn ăn, bộ não có thể nghĩ đến người đẹp, rồi
đến tách cà phê, ngôi nhà, gia đình và thậm chí cả cuộc sống hạnh
phúc. Bộ não có thể sáng tạo ra các mối liên hệ giữa các sự vật,
khái niệm và bối cảnh khác nhau để đưa ra những lời giải thích
mới. Nếu được đào tạo và phát triển, nó sẽ mang lại cho chúng ta
kiến thức mới, tạo ra những khả năng mới. Đây là một kỳ vọng
khác của tôi trong cuốn sách này.
Khi não bộ quen với một kiểu học tập đầu tiên trong thời gian
dài, khả năng sáng tạo đối với kiến thức mới sẽ bị kìm hãm. Chúng
ta luôn cố ý tìm kiếm một số cách giải thích cũ, tránh những quan

điểm mới mẻ nhưng hiệu quả. Việc học càng chuyên sâu thì vấn đề
này càng dễ bộc lộ, não bộ sẽ chìm đắm vào trò chơi lắp ráp, rao
bán các khái niệm cũ nhàm chán. Thông tin đầu vào càng nhiều thì
lượng kiến thức mà nó mang lại càng trở nên cồng kềnh và kém
hiệu quả, việc học trở nên nhàm chán.
Ví dụ, khi bạn học một phong cách viết mới, điều đầu tiên bạn
làm là so sánh với những nhà văn mà bạn đã biết; bạn chọn ra từ
họ một phong cách gần gũi nhất với mình, sau đó cố gắng tạo mối
liên hệ có thể là miễn cưỡng. Bạn giống như anh ấy, vì thế hãy học
theo anh ấy. Nếu quá trình khám phá dừng lại ở đây, bạn sẽ rất
khó mô tả phong cách viết của mình một cách sáng tạo và hấp dẫn
hơn. Viết của bạn sẽ luôn dừng lại ở giai đoạn bắt chước này.
Cách tốt nhất để giải quyết vấn đề này là học cách trình bày,
khuyến khích não của chúng ta sử dụng chế độ thứ hai nhiều hơn.
Đầu ra sẽ đảo ngược vai trò của bạn. Trong quá trình trình bày
kiến thức, bạn có thể đứng trên góc độ của một "cái tôi" khác để
xem xét các nội dung này. "Cái tôi" đó là người giải thích kiến thức,
nhờ đó bạn có cơ hội kiểm tra thành quả học tập của chính mình.
Bạn phải truyền đạt những gì đã học được một cách logic, có cấu
trúc, xem nó có hấp dẫn và có sức lan tỏa hay không. Nếu bản
thân bạn và người khác đều không hiểu, cũng không thấy hữu ích
thì làm sao có thể coi đó là kiến thức đã học được? Càng trình bày

kiến thức nhiều, chúng ta càng có nhiều liên tưởng phong phú đối
với những điều mới lạ, tính sáng tạo trong học tập càng mạnh mẽ,
cuối cùng sẽ đột phá thành công khuôn khổ kiến thức cũ, đưa ra
kiến thức mới có giá trị.
Như đã đề cập trước đó, tất cả kiến thức mới của loài người
thực chất đều được cấu thành và giải thích bởi kiến thức cũ. Quá
trình chúng ta tiếp nhận kiến thức mới về cơ bản là thông qua sự
liên tưởng hữu cơ của não bộ, chèn những khái niệm mới vào hệ
thống cũ, rồi trong quá trình học động chuyển hóa thành một hệ
thống tri thức logic, giàu sức căng và sức sống mãnh liệt. Đây
chính là lý do Feynman chủ trương dùng phương thức đầu ra "dạy
để học" để tiến hành học tập.
Theo Feynman, việc đầu ra không chỉ là cách học tốt nhất mà
còn là mục đích cuối cùng của việc học - khi chúng ta muốn học
một kiến thức mới, hãy diễn giải nó bằng ngôn ngữ dễ hiểu nhất,
lúc đó não sẽ trích xuất những thông tin quen thuộc từ kho ký ức,
tạo ra mối liên hệ mạnh mẽ giữa những kiến thức cũ và khái niệm
mới, kiến thức mới sẽ dễ dàng được não hiểu một cách toàn diện.
Bước quan trọng nhất là bạn phải lặp đi lặp lại quá trình này, giúp
não tiến hành nhiều liên tưởng sáng tạo, khả năng tiếp thu và ứng
dụng kiến thức mới của chúng ta mới trở nên mạnh mẽ hơn.

Điểm mấu chốt của cuốn sách này

Trong phần đầu tiên của cuốn sách, chúng ta sẽ bắt đầu tìm
hiểu về bản chất của việc học và những khó khăn thực tế, đồng
thời trình bày chi tiết các yếu tố cốt lõi, mô hình tư duy và các
bước chính của Kỹ thuật phân tích Feynman. Đối với các ứng dụng
và thành quả trong các tình huống khác nhau, chúng tôi cũng đưa
ra nhiều trường hợp, đặc biệt phù hợp với việc học trong thời đại
Internet và bối cảnh thông tin hóa ngày nay.
Phần thứ hai của cuốn sách này đề cập đến bước đầu tiên để
áp dụng Phân tích Feynman: cách thiết lập và khóa mục tiêu học
tập. Việc lựa chọn kiến thức cần nắm vững chỉ là khâu đầu tiên của
quá trình học, đồng thời, cuốn sách còn thảo luận về cách xác
minh tính cần thiết của việc học một kiến thức, điều này có thể
giúp chúng ta thiết lập logic học tập, tìm ra hướng đi tương đối
đúng đắn. Đây là một vấn đề rất quan trọng đối với những độc giả
muốn có nhiều đóng góp trong các lĩnh vực khác nhau.
Phần ba và bốn của cuốn sách đào sâu vào các kỹ thuật hiểu
biết kiến thức và cách học thay thế đầu vào bằng đầu ra. Nội dung
của hai phần này cũng là cốt lõi của phương pháp phân tích
Feynman. Hệ thống hóa kiến thức mà chúng ta cần học không phải
là một dự án dễ dàng như chúng ta tưởng, Feynman đã đưa ra các

nguyên tắc sàng lọc và hệ thống hóa kiến thức. Ở phần bốn,
chúng tôi trình bày rất chi tiết cho độc giả phương pháp học bằng
cách dạy và phương pháp học đầu ra, trong đó rất nhiều trường
hợp có tính tham khảo rất cao. Chúng tôi đã so sánh các mô hình
học tập của những người khác nhau về ngành nghề, độ tuổi và
nhóm nghề nghiệp, đưa ra những lời khuyên thiết thực.
Hai phần cuối cùng của cuốn sách là hai bước trong Kỹ thuật
học tập Feynman để ôn tập và đơn giản hóa kiến thức. Bằng cách
ôn lại quá trình tiếp nhận kiến thức, chúng ta có thể tìm ra điểm
yếu của mình, hiểu lại và giải quyết những khó khăn trong học tập,
thực hiện tiếp nhận một lần nữa. Trong quá trình lặp lại này, chúng
ta nắm vững kiến thức một cách hiệu quả; bằng cách đơn giản
hóa, chúng ta có thể đúc kết và tóm tắt những nội dung đã học,
hoàn thành thuận lợi quá trình tiếp thu kiến thức, hình thành hệ
thống kiến thức của riêng mình, cuối cùng đạt được mục đích học
tập.

Bản chất của việc học

Từ khóa: Tư duy
Kỹ thuật học tập Feynman là một phương pháp suy nghĩ đỉnh
cao giúp chúng ta thực sự nắm vững một kiến thức, bởi vì nó tiết
lộ bản chất của việc học tập và suy nghĩ.

Chương 1
Hiểu một kiến thức khó như thế nào

Bạn tôi, giám đốc điều hành của một tổ chức thương mại trong
nước, anh ta có một người con trai tên là Tiểu Đường năm nay 25
tuổi, sắp tốt nghiệp Đại học Princeton của Mỹ. Trong một buổi tụ
họp, khi nói đến chủ đề "phát triển tương lai", Tiểu Đường thẳng
thừng từ chối sự sắp xếp của cha mình, tuyên bố với mọi người
rằng anh sẽ tự thành lập một nhóm nhỏ, tham gia vào ngành công
nghiệp bảo vệ môi trường trong nước và anh đã chuẩn bị đầy đủ
cho việc này.
Không chỉ thành tích đáng nể và khả năng định hướng nghề
nghiệp sớm của Tiểu Đường thu hút sự chú ý của tôi, mà còn cả
phương pháp học tập của cậu bé. Từ khi học phổ thông, Tiểu
Đường đã lập nhóm học tập của riêng mình, mỗi nhóm đại diện
cho một sở thích và định hướng khác nhau. Chẳng hạn: nhóm
quản lý kinh doanh, nhóm đầu tư chứng khoán, nhóm công nghệ
thông tin, nhóm lý thuyết khoa học và nhóm kiến thức bảo vệ môi
trường. Cậu bé cùng các thầy cô giáo khác nhau và các bạn học
trong nhóm thảo luận có định hướng để tìm hiểu các lĩnh vực đó
có phù hợp với sở thích và nguyện vọng của mình hay không, tích
lũy kiến thức liên quan.
Nhưng khi lên đại học, nhóm học của anh ấy chỉ còn lại hai chuyên
ngành: Môi trường và Quản trị kinh doanh. Anh ấy không muốn
tiếp quản công việc kinh doanh của cha mình, sau 5 đến 8 năm
học, anh ấy cho rằng sở thích của mình là Môi trường. Ngay cả khi
anh ấy có được năng lực vượt trội trong Quản trị kinh doanh, anh

ấy vẫn có thể tham gia vào lĩnh vực này, nhưng chỉ là một phương
tiện giúp anh ấy kiếm tiền chứ không phải là công việc chính của
anh ấy sau này.
Phương pháp học của Tiểu Đường khác hẳn với mô hình trường
học truyền thống. Anh có mục đích học tập chủ động, liên tục tiếp
xúc với thông tin mới, tóm tắt, phân tích, hấp thụ và đưa ra lựa
chọn trên cơ sở thảo luận nhóm. Điều này phù hợp với Phương
pháp học Feynman được khuyến khích trong cuốn sách này.
Tiến sĩ Feynman cảm thán: "Học tập của thế hệ chúng tôi mang
tính công nghiệp hóa, giống như một sản phẩm trên dây chuyền
sản xuất, không có nhiều lựa chọn. Vì thời đó thông tin ít ỏi, kiến
thức hạn hẹp, chúng tôi chỉ học những thứ bắt buộc phải nắm bắt,
sau đó đi theo một con đường duy nhất để vận dụng những kiến
thức đó. Nhưng bây giờ thì khác rồi, bạn có thể tưởng tượng một
ngành nghề bình thường cũng có tới hàng trăm lựa chọn không?
Học tập không còn đơn giản như vậy nữa".

Hai kiểu học, bạn thuộc kiểu nào?

Ngày nay, học một trò chơi mới thì ngày càng dễ, nhưng việc nắm
vững một kiến thức mới lại ngày càng khó. Tại sao phần lớn mọi
người học mà không hiểu? Phương pháp học tập truyền thống là
phương pháp mà hầu hết chúng ta đang sử dụng, có ba đặc điểm.
Thứ nhất, lấy đầu vào làm chính. Học thuộc lòng, hoặc tăng cường
lượng đọc, lượng biến đổi thành chất biến. Thứ hai, giáo điều. Mù
quáng tin vào lý thuyết hoặc khuôn khổ trên sách, tầm nhìn hạn
hẹp. Thứ ba, ứng dụng chuẩn hóa. Nghiêm ngặt thực hành theo
kiến thức đã học, khi gặp vấn đề thì máy móc áp dụng, thiếu sáng
tạo.

Học theo hướng tiếp thu - học thuộc lòng. Ưu điểm là có thể tích
lũy được càng nhiều thông tin càng tốt trong thời gian ngắn, học
được nhiều kiến thức. Nhược điểm là khả năng giữ lại nội dung
thấp, những thứ học hôm nay thì sau vài ngày sẽ "mười không còn
ba".
Giáo điều - Thầy/sách nói gì thì là như vậy. Ưu điểm là tiết kiệm
thời gian tiếp nhận kiến thức, không nghi ngờ mà tiếp nhận toàn
bộ một lý thuyết hoặc kiến thức nào đó. Nhược điểm là che khuất
những khả năng khác, thu hẹp tầm nhìn của bản thân.
Ứng dụng tiêu chuẩn hóa - áp dụng máy móc. Ưu điểm là nhanh
chóng và hiệu quả trong việc đưa kiến thức đã học vào thực tế, với
điều kiện phải gặp một bối cảnh phù hợp với lý thuyết đã học.
Nhược điểm là do thiếu sự linh hoạt nên dẫn đến sự không phù
hợp, một khi điều kiện đã biết và đã học có sự khác biệt hoặc bối
cảnh thay đổi, kiến thức sẽ không thể đưa vào thực tế.
Khi nhắc đến cách học truyền thống, chúng ta sẽ nghĩ ngay đến
phương pháp học thuộc lòng máy móc, đây là công cụ đắc lực của

học thuộc lòng và cũng là một cách học được áp dụng rộng rãi
trong giáo dục gia đình và nhà trường. Thời phổ thông, để học tốt
tiếng Anh trước kỳ thi đại học, có mấy ai không thức đêm đọc
thuộc lòng và học thuộc lòng như điên cuồng? Một người bạn học
của tôi thời đó đã từng đọc, học thuộc lòng đến tận sáng sớm, liên
tục trong hai tháng, cuối cùng bị sốt phải nhập viện. Để học thuộc
thơ Đường, hồi nhỏ tôi cũng từng chóng mặt. May mắn thay, đối
với những kiến thức thích hợp để ghi nhớ lặp đi lặp lại, chỉ cần kiên
trì thì vẫn có hiệu quả.
Phương pháp học thuộc lòng máy móc này rất phù hợp với ba đặc
điểm đã nêu ở trên, mục đích duy nhất của nó là đầu vào, theo
đuổi mục tiêu là trong thời gian ngắn nhất có thể ghi nhớ nhiều
kiến thức nhất, sau đó áp dụng vào bối cảnh bài kiểm tra (ứng
dụng chuẩn hóa).
Tuy nhiên, cùng với sự tiến bộ của thời đại, nhịp sống xã hội được
đẩy nhanh và sự phát triển của internet, việc học cũng bắt đầu tiến
hóa. Những cách học trước đây dần bộc lộ khuyết điểm, chúng vẫn
đảm nhiệm một số sứ mệnh quan trọng trong quá trình học tập,
nhưng không thể giúp con người chỉ dựa vào phương pháp học
truyền thống để trở thành "kiến thức tinh hoa của thời đại mới".
Thành công của Tiểu Đường là một cách học khác: Ít thời gian,
hiệu quả cao, kết quả tốt. Cha của cậu bé, ông Đường, chắc chắn
là một trí thức ưu tú của xã hội hiện đại, Tiểu Đường có thể theo
con đường học tập truyền thống, dễ dàng kế thừa 80% nguồn lực
của cha mình. Nhưng cậu bé suy nghĩ xa hơn:
Nếu mất đi sự bao bọc của cha, việc học của tôi còn được
gọi là "học" không? Những thành quả mà tôi đạt được có phải là
"thành quả" thực sự có giá trị không?

Chúng ta cũng có thể thấy được cái bóng của tư duy học tập tốt
hơn ở dạng thức góc tiếng Anh, góc tiếng Hán này. Đối thoại, đối
thoại với bất kỳ ai có thể, trình bày hiểu biết của bạn về một hoặc
nhiều kiến thức, chẳng phải là một phương pháp tốt hơn, ấn tượng
hơn sao? Tương tự như nhóm học tập, thể hiện bản chất cuối cùng
của việc học phải là cho ra chứ không phải tiếp vào. Khi bạn lấy
cho ra làm công cụ hỗ trợ cho tiếp vào, hiệu quả học tập có thể lập
tức tăng lên gấp trăm lần. Tôi luôn cho rằng, nâng cấp tư duy của
chính mình, làm rõ phương hướng tốt, học tập từ trước đến nay
vốn là một chuyện rất đơn giản.
Học trực tuyến là một biểu hiện của Kỹ thuật học tập Feynman và
cũng là một bối cảnh ứng dụng quan trọng. Khi bạn chỉ có một
mình đối mặt với máy tính và một lượng thông tin khổng lồ trên
internet, vai trò của giáo viên sẽ rất nhỏ, làm sao bạn có thể nhanh
chóng tiếp thu được kiến thức mình cần? Làm thế nào để kiểm
chứng tính hiệu quả của kiến thức đã học? Bạn có biết rõ những
vấn đề của các điểm kiến thức này không? Làm thế nào để tự chủ,
lập kế hoạch và quản lý thời gian tốt? Tư duy truyền thống gặp
phải rào cản không thể vượt qua vào lúc này, chúng ta phải tự
mình thay đổi cách học.
Tin tốt là học tập không khó nếu bạn tìm đúng phương pháp!

Tạo mối liên hệ hiệu quả với thế giới thực

Chúng ta cũng cần hiểu rõ mục đích của việc hiểu biết và nắm bắt
kiến thức.
Hãy suy nghĩ thật kỹ về lý do bạn muốn nắm vững một kiến thức.
Có phải chỉ để phá vỡ kiến thức đó ra, viết vào vở, tóm tắt thành

công thức vạn năng, rồi đạt điểm tuyệt đối trong kỳ thi không?
Trong buổi họp mặt đó, tôi đã trò chuyện rất vui vẻ với Tiểu Đường
và thấy được nhiều điều khiến tôi kinh ngạc hơn nữa. Sự hiểu biết
của Tiểu Đường về kiến thức rõ ràng cao hơn hẳn so với những
người cùng tuổi.
Ông nói rằng: "Việc nắm bắt kiến thức rất khó khăn, thủ
phạm chính là thói quen học tập của con người. Chúng ta bẩm
sinh nghĩ rằng học tập là vẽ ra tương lai trên một tờ giấy, như
thể kiến thức đối với hiện tại là vô dụng, đối với tương lai mới là
vô giá. Học một kiến thức nào đó là để xây dựng tương lai của
chính mình. Giả định này là hoàn toàn sai lầm."
Câu nói này khiến tôi nhớ đến thời trung học và đại học của chính
mình, thời điểm mà tôi và những người bạn cùng lớp thực sự có
suy nghĩ như vậy, bao gồm cả giáo viên. Mọi người đều mơ mộng
hão huyền, thích nhìn lên trên mà ít khi nhìn xuống. Chúng tôi sẽ
nghĩ: Không ai thích học, bản chất con người là lười biếng, học tập
là điều trái với bản chất con người. Tại sao tôi phải cố gắng như
vậy? Bởi vì chúng tôi muốn tương lai của mình có được lợi thế cạnh
tranh, tăng khả năng cạnh tranh việc làm. Một số câu chuyện
truyền cảm hứng cũng nói với bạn rằng: "Một ngày nào đó, bạn sẽ
cảm ơn chính mình của hiện tại vì đã nỗ lực!" Tất cả những câu nói
đầy động lực đều hướng đến tương lai, như thể chỉ cần hôm nay
bạn nắm vững một kiến thức nào đó thì ngày mai bạn chắc chắn
sẽ thành công.
Giáo viên chủ nhiệm cấp ba của bạn sẽ đứng trên bục giảng và căn
dặn: “Các em học là học cho ai? Không phải học cho tôi! Học cho
bố mẹ sao? Cũng không phải, là học cho chính các em! Hôm nay ít
thuộc một từ, ít làm một bài tập, ngày mai sẽ kém bạn bè một
bậc!”

Cha mẹ bạn ghét nỗi thất bại: "Kỳ nghỉ đã qua nửa chặng đường
rồi, bạn vẫn còn lười biếng! Hãy nhìn vào Tiểu Châu nhà hàng
xóm, bạn ấy học hành chăm chỉ hơn bạn, thành tích cũng tốt hơn
bạn, bây giờ vẫn có thể gọi bạn là anh em, đến khi tốt nghiệp đại
học tìm được công việc tốt, bạn ấy còn biết bạn là ai không? Hôm
nay không học hành tử tế, ngày mai sẽ phải đi khuân vác!"
Dần dần, não bộ của bạn hình thành một mô thức cố định: học là
để thay đổi vận mệnh tương lai, để trở nên xuất chúng. Ý ngầm là:
học không thay đổi được hiện tại. Dưới sự chi phối của tư duy này,
học tập trở thành một sứ mệnh nặng nề. Học tập càng nghiêm túc,
việc nắm bắt kiến thức càng khó khăn.
Nhưng thực tế có thực sự như vậy không?
Câu trả lời là: KHÔNG!
Học tập thực sự có chất lượng cao nhất định sẽ đưa con người vào
thế giới thực. Học tập quan trọng nhất là “thực”, nó phải làm cho
con người có thể bắt kịp thời đại, hiểu được mọi thứ đang diễn ra
xung quanh, thúc đẩy chúng ta vận dụng và đổi mới kiến thức. Nói
cách khác, thông qua học tập, chúng ta phải thiết lập được mối
liên hệ hiệu quả với thế giới thực. Trong những năm qua, tôi đã
thấy những người tài giỏi, khi họ học một kiến thức nào đó, họ
không bao giờ dùng nó để phác họa một tương lai viển vông, mà
tập trung kết hợp chặt chẽ kiến thức với bối cảnh thực tế. Hiểu
được câu này sẽ giúp ích rất nhiều cho việc hiểu Kỹ thuật
Feynman.
Từ việc học tập kiến thức để có được lợi thế cạnh tranh là điều
đương nhiên – chúng ta không bao giờ phủ nhận điều đó, nhưng
khi mục đích nắm bắt một kiến thức chỉ là để vượt trội hơn người
khác ở một khía cạnh nào đó – thì suy nghĩ đó càng mạnh mẽ,
điểm xuất phát của bạn càng xa và việc học càng khó khăn hơn.
Chỉ khi đưa việc học khỏi định hướng vụ lợi, tập trung vào cách
lĩnh hội một kiến thức, cách để những kiến thức đó có thể giúp bản

thân tốt hơn ngay từ hôm nay, bạn mới thực sự có thể nâng cao
năng lực học tập của mình.
Nâng cao khả năng học tập quan trọng hơn là học một kiến thức
nào đó.

Tầm nhìn - Sức xuyên thấu - Trí tuệ

Theo Feynman, một phương pháp học tập tốt có thể mang lại cho
một người tầm nhìn bao quát và sự hiểu biết sâu sắc về thế giới.
Theo quan điểm của tôi, phương pháp học tập Feynman cung cấp
cho chúng ta ba khả năng khác biệt:
Thứ nhất, tầm nhìn
Phân tích thông tin kiến thức cung cấp cho chúng ta để dự đoán
xu hướng trong tương lai, thay vì chỉ ghi nhớ chúng.
Thứ hai, khả năng xuyên thấu
Bằng kỹ thuật phân tích Feynman, từ những kiến thức rời rạc, bạn
có thể hiểu bản chất của sự vật, giải quyết vấn đề nhanh chóng và
nắm bắt quy luật của sự vật.
Thứ ba, thông minh
Thông qua việc cô đọng, tái hiện lại kiến thức theo cách đầu ra, rút
ra tinh hoa, biến tri thức thành tri thức của mình, phù hợp với hoàn
cảnh, hình thành nên hệ thống tri thức của chính mình.
Tôi thường nói với con mình rằng: "Bây giờ, tôi cho con học piano,
học viết không phải để con nhớ một vài nốt nhạc và kỹ thuật viết.

Nếu chỉ vậy thì chắc chắn con sẽ thấy rất mệt mỏi. Tôi hy vọng con
sẽ nắm được phương pháp học tập từ quá trình luyện đàn và viết,
gặt hái được những trải nghiệm khác biệt từ âm nhạc và chữ viết.
Chẳng hạn như khả năng hiểu nhạc khúc và ngôn ngữ, khi con cần
lựa chọn trong lĩnh vực này trong tương lai, con sẽ có nhiều hiểu
biết hơn người khác, có nhiều cơ hội lựa chọn hơn, chứ không phải
không có lựa chọn, càng không phải không có lựa chọn nào khác.
Tôi khuyên học sinh nên đọc cuốn sách của Feynman để hiểu rằng
học tập thực ra là một điều thú vị. Điều kiện tiên quyết là họ phải
hiểu sâu sắc bản chất của việc học tập là để bản thân có được điều
gì. Học tập, về cơ bản là cuộc so tài về tư duy chứ không phải là
cuộc chạy đua về kiến thức hay bằng cấp.
Người trẻ cần thay đổi tư duy học tập, còn những người trung niên
đã thành danh难道就不 cần ư? Gần đây, tôi dùng cơm với một
người bạn lâu năm, nói về đề tài sự nghiệp, anh ấy lo lắng nói
rằng, từ cuối thế kỷ 20 anh ấy đã đi làm, mãi làm nghiên cứu kỹ
thuật, hiện giờ thấy rõ mình già yếu lực kiệt, sức khỏe không thể
như người trẻ mà tăng ca, cũng không thể nhanh chóng học được
công nghệ mới liên tục đổi mới. Sức cạnh tranh của anh ấy đang
giảm sút, căn nguyên chính là sức học đang giảm xuống. Muốn
thay đổi cục diện này, phải có tư duy học tập mới.
Phần lớn mọi người đều ở tầng lớp trung lưu hạ của xã hội, dù bạn
có đồng ý hay không, đây là một thực tế khắc nghiệt. Chỉ khi có
được khả năng học tập mạnh mẽ hơn, chúng ta mới có thể phát
triển bản thân tốt hơn, tranh thủ một vị trí có lợi trong cấu trúc kim
tự tháp của xã hội, nếu không sẽ trượt xuống tầng lớp thấp của xã
hội. Điều này không được quyết định bởi lượng kiến thức bạn học
được, mà được quyết định bởi khả năng học tập, nắm bắt, hiểu và
vận dụng kiến thức của bạn. Do đó, học tập không chỉ liên quan
đến kiến thức mà còn liên quan đến cách suy nghĩ của chúng ta.

Chương 2
Phép học Feynman là gì?

Richard Feynman không quan tâm đến những thứ phô trương, ông
là một thiên tài vật lý có cách hiểu biết về kiến thức một cách dễ
dàng. Ông có thể giải thích những kiến thức phức tạp nhất cho bất
kỳ ai một cách dễ hiểu. Khi lần đầu tiếp xúc với hệ thống học tập
của Feynman, tôi nhận ra ngay rằng đây chính là thứ mà những
người trẻ tuổi Trung Quốc cần nhất. Tôi cũng giới thiệu nhiệt tình
cho học sinh của mình trong lớp học và trên các nền tảng giáo dục
trực tuyến.
Như đã trình bày trong chương đầu tiên, việc nắm vững một kiến
thức đã khó khăn hơn trước đây trong bối cảnh nhịp sống xã hội
ngày càng nhanh và sự tác động của lượng thông tin khổng lồ. So
với 20 năm trước, chúng ta không còn đủ thời gian, nguồn thông
tin quá phong phú và bản thân thông tin cũng khó phân biệt thật
giả. Trong quá trình học tập, rất khó để tiếp thu, xử lý quá nhiều
thông tin trong thời gian ngắn. Giống như nấu ăn, chúng ta cần
trong vòng 10 phút tìm ra nguyên liệu mình thích trong vô số
nguyên liệu phức tạp, sau đó làm theo công thức nấu một món ăn
hợp khẩu vị rồi ăn nó. Quá khó phải không? Đây chính là sản phẩm
phụ của xã hội Internet, nhịp độ siêu nhanh của nó đặt ra thử
thách cho hầu hết mọi việc. Internet không chỉ làm kiến thức trở
nên rời rạc mà còn chia cắt cả tư duy của chúng ta.
Bây giờ, bạn phải đi làm rất sớm, chen chúc trên tàu điện ngầm
hoặc mất thời gian trong dòng xe cộ đông đúc, tàu điện ngầm ở
các thành phố lớn đ...